Przejdź do głównej zawartości

"Dziennik z podróży do Rosji" John Steinbeck, Robert Capa

Rosjanie nie różnią się niczym od reszty populacji świata. Oczywiście, są wśród nich źli ludzie, ale ogromna większość do bardzo dobrzy ludzie.

Tuż po zakończeniu Drugiej Wojny Światowej Związek Radziecki jawił się Amerykanom jako obce, wrogie imperium, na temat którego nieustannie rozpisywały się gazety i wypowiadali różni eksperci. Z każdej strony padały liczne komentarze na temat sowieckiej polityki, mocno zabarwione poglądami i przekonaniami owych komentatorów, przez co często niekoniecznie były zgodne z prawdą. W tym zalewie informacji brakowało jednego istotnego elementu – przedstawienia samych Rosjan, kim byli, jak wyglądało ich codzienne życie w powojennej rzeczywistości, czy naprawdę tak bardzo różnili się od mieszkańców Zachodu.

Lukę tę postanowili wypełnić John Steinbeck, późniejszy laureat Nagrody Nobla, oraz utalentowany fotograf, Robert Capa. W 1947 roku wyruszyli w trwającą czterdzieści dni podróż po krajach byłego już Związku Radzieckiego, by poznać codzienne życie Rosjan i ich samych. Z góry przyjęli, że nie będą angażować się w żadne kwestie polityczne, w zamian za to zamierzali wyjść na ulice miast oraz zobaczyć pracę mieszkańców wsi i spisać swoje wrażenia bez oceniania, czy prób interpretacji obserwowanych zachowań czy zdarzeń.

Wraz z autorami czytelnik wyrusza więc w podróż, podczas której okazuje się, że w nowym miejscu na samolot trzeba czekać godzinami, w urzędach nie opłaca się okazywać niecierpliwości, bo dany urzędnik może zniknąć z pola widzenia na dobre, absurdalne przepisy przyprawiają o zawrót głowy, a żeby poznać prawdziwą Rosję, trzeba opuścić Moskwę. Obserwujemy ich oczami prace polowe na wsiach pod Kijowem oraz sam Kijów, zwiedzamy magiczne wręcz rejony Gruzji oraz spotykamy całą masę ludzi ciekawych świata oraz pełnych życia i nadziei, mimo przeciwności i okrucieństwa dopiero co zakończonej wojny. Echa tej ostatniej widoczne są niemal na każdym kroku, nie tylko w postaci zniszczonych budynków i niezasypanych okopów, ale przede wszystkim widać je obserwując tych, którzy przeżyli, ale stracili wszystko i starają się odbudować swoje życie na nowo, nawet gdy oznacza to mieszkanie w wykopanej jamie na zgliszczach starego domu.

Jednak mimo obecności tych obrazów, mimo wielu kłopotów administracyjnych, z którymi przyszło zmierzyć się Steinbeckowi i Capie, ich relacja sprawia wrażenie optymistycznej i raczej lekkiej. Zwłaszcza że na każdym kroku spotykali się z ludźmi, pragnącymi podjąć zagranicznych gości jak najgościnniej, pokazać się od najlepszej strony. Co zabawne i nieco przewrotne, chociaż w niektórych domach Amerykanie ze zdumieniem przyjmowali obecność szklanki wódki do śniadania, obiadu i kolacji, cierpiąc w końcu od nadmiaru mocnego alkoholu, przyznawali, że musieli poskromić swoje nawyki, by w oczach konserwatywnych Rosjan nie wyjść na degeneratów i alkoholików.

Mimo sympatii, jaką niewątpliwie autorzy czuli do większości napotykanych ludzi, nie da się jednak nie dostrzec różnic w mentalności i podejściu do wielu kwestii, które uniemożliwiały pełne zrozumienie. Wynikały one nie tylko z odmiennych ustrojów, lecz również historii i spojrzeniu na świat. Amerykanów szokowało i zniesmaczało powszechne uwielbienie dla Stalina, Rosjan dziwiło amerykański brak zaufania do władzy i podważanie słuszności decyzji podejmowanych przez rząd. Przykładów można mnożyć wiele.

Dziennik… czyta się bardzo szybko, płynnie i przyjemnie. Jego wydźwięk jest jednoznaczny, na przekór wszystkim ostrzeżeniom, jakie otrzymali przed opuszczeniem Stanów i wyjazdem do Rosji, Steinbeck i Capa przekonali się naocznie, że po drugiej strony żelaznej kurtyny żyli tacy sami ludzie, którzy kochali, nienawidzili, bawili się i smucili. Warto sięgnąć po tę lekturę i przekonać się o tym osobiście.

Recenzja napisana dla portalu DużeKa.
Książkę przeczytałam w ramach wyzwania "Rosyjsko mi".

Spodobał Ci się ten post? Nie przegap kolejnych, będzie mi miło, jeśli mnie polubisz :)
    

Popularne posty z tego bloga

TOP 10: powieści Stephena Kinga

Wrzesień okrzyknęłam samozwańczo miesiącem Stephena Kinga, dlatego warto podsumować jego koniec zestawieniem najlepszych powieści Mistrza. A konkretnie, najlepszych w moim prywatnym rankingu. Ich kolejność jest bardzo umowna, bo uwielbiam wszystkie, a pewna jestem tylko pierwszej trójki, reszta mogłaby stanąć obok siebie na czwartym miejscu na podium.
1. "To" (moja recenzja)

Jedna z pierwszych powieści Kinga, jaką czytałam. Zrobiła na mnie tak ogromne wrażenie, że nawet po latach nie czułam się komfortowo w towarzystwie klaunów, a już z pewnością nikt nie przekonałby mnie, że są zabawni i nieszkodliwi... Odświeżałam ją kilka miesięcy temu i mimo upływu lat, nadal zdała egzamin z przyprawiania o gęsią skórkę.

Top 10 najlepszych horrorów

31 października to dobry dzień, by sięgnąć po dobry horror. Do wieczora pozostało jeszcze kilkanaście godzin, macie więc czas na skombinowanie odpowiedniej książki. Po co warto sięgnąć?
Właściwie to mogłabym ułożyć cały ranking składający się z powieści Stephena Kinga. Jednak aby nie być monotematycznym, starałam się wybrać książki różnych autorów i w różnych klimatach. Łączy je jedno - groza i gwarantowane ciary na plecach podczas lektury.

Top 10 książek na Boże Narodzenie

Święta Bożego Narodzenia to idealny czas, by nieco zwolnić i zatopić się w przyjemną lekturę. Warto też odpowiednim jej wyborem wprawić się w świąteczny nastrój już wcześniej. Dzisiaj przygotowałam dla Was zestawienie książek, których akcja ściśle wiąże się ze Świętami. Zapewniam, że każdy znajdzie tu coś dla siebie.
Na początek nieco tradycyjnie i nostalgicznie:
1. "Opowieści wigilijne" Charles Dickens 

Chyba nie ma osoby, która nie znałaby opowieści o Scrooge'u, którego w wigilijną noc nawiedziły cztery duchy, by wskazać mu nową ścieżkę w życiu. Nakładem wydawnictwa Zysk i S-ka ukazało się niedawno nowe tłumaczenie tej opowieści, zawierające drugą historię autora, również utrzymaną w klimacie bożonarodzeniowym zatytułowaną "Nawiedzony". Właśnie się nią zaczytuję, wrażenia z lektury za kilka dni.

"100 książek, które trzeba przeczytać" według BBC

Ranking "100 książek, które trzeba przeczytać" stworzony przez BBC pojawiał się już na wielu blogach, a dzisiaj gości także u mnie. Nie jest to lista idealna, już na pierwszy rzut oka można zauważyć, że znaczną część umieszczonych na niej pozycji to książki brytyjskich autorów, zdecydowanie zaś brak na nich wielu znaczących książek pisarzy z innych państw. Nie brak też tu dziwnych wpadek, np. umieszczenia "Opowieści z Narnii" oraz  "Lwa, czarownicy i starej szafy" w oddzielnych punktach. Podobnie sytuacja wygląda z dziełami zebranymi Szekspira oraz "Hamletem" umieszczonym oddzielnie. 
Niemniej jednak postanowiłam sprawdzić, ile to zacnych książek jest już za mną (są one wytłuszczone) i... wynik wypada słabiutko... Jedynie 26 pozycji. Pociesza mnie fakt, że co najmniej drugie tyle znam z ekranizacji bądź fragmentów. Listę będę na bieżąco aktualizować, mam nadzieję, że za kilka miesięcy będzie już wyglądała o niebo lepiej :) A jak wyglądają Wasze w…

"To" Stephen King

Czy się unoszą? O tak. One pławią się w powietrzu.
W moje ręce ponownie trafiła książka Stephena Kinga, która swego czasu zrobiła na mnie tak ogromne wrażenie, że mimo upływu kolejnych lat niektóre sceny nadal tak żywo były wyryte w mojej pamięci, że mimo zagłębiania się w kolejne w powieści grozy i horrory, „To” niewzruszenie tkwiło na szczycie mojej prywatnej listy tych najlepszych. I po której nigdy nie potrafiłam już z ufnością spojrzeć na żadnego klauna.
W monstrualnych rozmiarów opowieści King przenosi nas do Derry, podobnego do tysięcy innych prowincjonalnych amerykańskich mieścin. Przynajmniej na pierwszy rzut oka. Z nieznanych przyczyn przestępczość jest tu większa, ludzie bardziej brutalni i bezwzględni, a co dwadzieścia kilka lat dochodzi do eskalacji przemocy i w niewyjaśnionych okolicznościach giną dzieci.