środa, 9 września 2015

Uniwersum Metro 2033: "Otchłań" Robert J. Szmidt

Otchłań, Robert J. Szmidt
Insignis, 2015
Kilka miesięcy temu, podczas spotkania na Pyrkonie Robert J. Szmidt ogłosił, że dołączył do grona autorów tworzących Uniwersum Metro 2033. Tymczasem Otchłań już za mną i powiem krótko – jest dobrze!

Nie tak dawno za sprawą Szmidta Wrocław został opanowany przez zombie (Szczury Wrocławia), tym razem widzimy oblicze tego miasta dwadzieścia lat po wojnie nuklearnej, która zniszczyła Ziemię i zmiotła z jej powierzchni ludzką cywilizację. Ci, którzy mieli szczęście bądź pecha przeżyć ataki, a potem skutki promieniowania, zeszli do podziemi i to dosłownie, zamieszkując ciągnące się kilometrami tunele starych, poniemieckich kanałów.

W tej mrocznej i brudnej zarówno dosłownie, jak i moralnie, rzeczywistości poznajemy Nauczyciela, blisko pięćdziesięcioletniego mężczyznę, jednego z ostatnich Pamiętających świat przed zagładą i najstarszego człowieka w Enklawie Innego. Na mocy zawartego przed laty porozumienia z jej przywódcą, ani on, ani jego upośledzony i niepełnosprawny syn nie muszą wychodzić na powierzchnię. Jednak kiedy do władzy dochodzi nowe, wrogie Nauczycielowi pokolenie, jego dni w Enklawie są już policzone i mężczyzna zmuszony jest ratować się ucieczką. Wraz z synem, dla którego opuszczenie względnie bezpiecznego schronienia zdaje się wyrokiem śmierci.

Robert Szmidt jest drugim Polakiem, który dołączył do projektu Dmitrija Glukhovsky’ego – niemal równy rok temu na polskim rynku ukazała się Dzielnica obiecana Pawła Majki. Trudno uniknąć więc porównywania obydwu powieści, które dopiero przecierają szlak naszym rodzimym autorom w Uniwersum Metro 2033. Po Dzielnicy… dość dużo oczekiwałam, ale niestety mnie zawiodła, natomiast Otchłań (mimo drobnych niedociągnięć) okazała się lepsza niż chociażby Za horyzont Diakowa, Dziedzictwo przodków Cormudiana, Ciemnetunele Antonowa czy Mrówańcza Mielnikowa. I nie twierdzę tak, dlatego że autor jest Polakiem, on po prostu wykonał kawał świetnej roboty.

Szmidt zapowiadał, że Otchłań będzie rewolucją w uniwersum, jakiej jeszcze nie było. Szczerze mówiąc, nigdzie się jej nie dopatrzyłam, ale z pewnością można tu dostrzec świeży powiew. Bohaterami większości części cyklu są młodzi ludzie, którzy dopiero odkrywają tajemnice metra bądź innych tuneli, albo doświadczeni stalkerzy, penetrujący powierzchnię miast w poszukiwaniu żywności lub skarbów. U Szmidta również mamy wędrującą, niezbyt liczną gromadkę, ale wydarzenia przedstawione są z punktu widzenia Nauczyciela, mężczyzny z bogatą – jak się okazuje – przeszłością, dobrze pamiętającego świat sprzed wojny, w wieku uważanym przez mieszkańców tuneli za mocno zaawansowany. Nawet po blisko dwóch dekadach trudno mu zaakceptować moralną i często umysłową degradację człowieka, a jednocześnie, jeśli zachodzi taka potrzeba, nie ma żadnych skrupułów, posuwając się nawet do zabójstwa. Jest postacią wielowymiarową, której tajemnice poznajemy stopniowo i dopiero ostatnie rozdziały przynoszą odpowiedź, kim naprawdę jest. Choć jestem pewna, że jeszcze nie wszystko zostało powiedziane.

Szmidt bardzo obrazowo pokazał, jak w obliczu bezwzględnej walki o przetrwanie ludzie tracą wszelkie hamulce i liczy się tylko prawo silniejszego. Przeglądając różne opinie na LC, trafiłam na zdegustowane czytelniczki, które obniżyły ogólną ocenę powieści za opis gwałtu na jednej z bohaterek i zbyt lekkie podejście do tego tematu. Dziwi mnie to, bo właśnie te fragmenty bardzo trafnie wskazują, jak zdegenerowany staje się świat, w którym nie ma już żadnych zasad, w którym dzieciństwo kończy się w wieku dziesięciu lat i w którym śmierć czyha na każdym kroku. Czy naprawdę można oczekiwać, że ludzie żyjący jak zwierzęta od blisko dwudziestu lat będą mieć jakiekolwiek skrupuły? Zwłaszcza młodzi ludzie, którzy nie znają innej rzeczywistości? Nie sądzę, choć mam nadzieję, że nigdy nie będzie mi dane się o tym przekonać.

Przy okazji każdego nowego tomu uniwersum jestem bardzo ciekawa inwencji autorów przy kreowaniu zmutowanego świata na powierzchni. I tym razem Szmidt mnie nie zawiódł, serwując opisy m.in. szarików i cieniaków, mięsożernych roślin w niczym nie przypominających swojskich rosiczek i inne trudne do opisania stwory buszujące po ulicach Wrocławia.

A na koniec mała ciekawostka. Przyjrzyjcie się okładce – tak, to Robert J. Szmidt we własnej osobie, wystylizowany na głównego bohatera. Świetny pomysł, podobno stosowany już kilkakrotnie przy okazji rosyjskich powieści wchodzących w skład cyklu. Co więcej, do książki dołączono dodatek „Postaci z Otchłani w rysunkach Marka Oleksickiego”, dzięki którym można spojrzeć na bohaterów w nowy sposób.

Podsumowując, podobało mi się i jestem pewna, że fani uniwersum nie będą zawiedzeni. Otwarte zakończenie sugeruje, że możemy spodziewać się kontynuacji, co bardzo mnie cieszy. Panie Robercie, do dzieła!

Za egzemplarz książki do recenzji serdecznie dziękuję Agencji AIM Media.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...