Przejdź do głównej zawartości

"Klątwa Tudorów" Philippa Gregory

Philippa Gregory, Klątwa Tudorów

Książnica, 2015
Z utęsknieniem wypatruję kolejnych powieści Philippy Gregory, ciesząc się jak dziecko, gdy tylko zobaczę nowy tytuł w zapowiedziach. Nie inaczej było w przypadku Klątwy Tudorów, która zgrabnie łączy dwie najważniejsze serie w dorobku Brytyjki, Wojnę Dwu Róż oraz mój ukochany cykl tudorowski.

Tym razem autorka wzięła na warsztat biografię niezwykłej kobiety, która stała w cieniu najważniejszych wydarzeń, jakie miały miejsce za panowania dwóch pierwszych Tudorów, założyciela dynastii, Henryka VII oraz jego słynnego syna, Henryka VIII. Małgorzata Pole, córka Jerzego, księcia Clarence oraz wnuczka Ryszarda Nevilla, zwanego Twórcą Królów, w prostej linii wywodziła się z dopiero co pozbawionej władzy dynastii Yorków. By przetrwać  na dworze paranoicznego władcy, wszędzie dopatrującego się spisków, musiała zapomnieć o tym, że w jej żyłach płynie królewska krew i pełnić rolę całkowicie oddanej i spolegliwej poddanej. A w czasach, gdy za sam fakt posiadania niewłaściwego nazwiska można było trafić do Tower na długie lata, wymagało to nie tylko nie lada zręczności, ale wręcz wyparcia się samego siebie i swego dziedzictwa.

Akcja powieści rozpoczyna się w 1499 roku, gdy zostaje stracony brat Małgorzaty, którego jedyną winą było jego pochodzenie – Henryk VII Tudor nie miał najmniejszego zamiaru pozostawiać przy życiu żadnych potencjalnych pretendentów do świeżo zdobytego tronu. Sama Małgorzata zaś została niejako „spacyfikowana” poprzez zaaranżowane małżeństwo z sir Ryszardem Polem, pomniejszym rycerzem, ślepo oddanym Tudorom. Jednak już w 1500 roku na barki obojga zostaje złożone zadanie najwyższej wagi – Henryk VII wyznacza sir Pole’a na opiekuna następcy tronu, księcia Artura, a lady Pole na opiekunkę i doradczynię jego narzeczonej, hiszpańskiej infantki Katarzyny Aragońskiej. Między Małgorzatą a młodziutką księżniczką szybko nawiązuje się przyjaźń, która będzie trwała aż do samego końca, a ten – jak pokazała historia – nie był dobry dla żadnej z nich.

Philippa Gregory z charakterystycznym dla siebie rozmachem nakreśliła pełen kontrastów, żywiołowy obraz epoki, w którym intrygi i gra pozorów była nieodłączną częścią codziennego życia. Oczami lady Pole obserwujemy, jak atmosfera na dworze Henryka VII gęstniała z każdym kolejnym miesiącem napędzana obsesją i paranoją znienawidzonego władcy, gotowego skazać na śmierć każdego, co do kogo miał choćby nutkę podejrzeń o brak lojalności. Gdy po jego śmierci tron obejmuje powszechnie uwielbiany Henryk VII niemal wszyscy widzą w nim wyzwoliciela, dobrodusznego i śmiałego króla, dzięki któremu kraj rozkwitnie, a mieszkańcy wyzwolą się z jarzma strachu. I tak jest , przynamniej do czasu, gdy Henryk VIII okazuje się gorszym tyranem niż jego ojciec.

Muszę przyznać, że jest to pierwsza powieść opowiadająca o Henryku VIII, w którym został on przedstawiony w tak jednoznacznie złym świetle. Dotąd przedstawiany był przede wszystkim jako ekscentryczny, ale i wyrachowany władca, który poszukując żony idealnej (a przynajmniej takiej, która da mu syna i mu się nie znudzi), miał na swoim koncie sześć małżeństw, z których dwa zakończyły się rozwodem, trzy egzekucjami małżonek, a ostatnie trwało aż do śmierci Henryka, choć nie wiadomo do końca, jakby się zakończyło, gdyby śmierć ta nie nastąpiła. Nie da się ukryć, że wraz z upływem lat początkowo powszechnie uwielbiany, przystojny, kochający zabawę „złoty książę”, zmieniał się w otyłego, pozbawionego skrupułów despotę. Jednak myśląc o jego młodości, zawsze miałam przed oczami rezolutnego, odważnego księcia, kierującego się podszeptami serca bardziej niż głosem rozumu.

Tym razem jednak autorka od samego początku zrywa z takim wizerunkiem władcy, podkreślając jego egoizm, zepsucie i zapatrzenie w siebie. Niezależnie od tego, czy widzimy kilkunastoletnie książątko, czy czterdziestoletniego mężczyznę, na pierwszy plan wychodzi jego absolutnie niezmienna pycha i apetyt na pochlebstwa. W pewnych momentach wydało mi się to wręcz nieco przerysowane, choć jednocześnie nasuwa mi się od razu wniosek, że był to zabieg celowy – w końcu poznajemy Henryka z punktu widzenia Małgorzaty Pole, która po pierwsze znacznie bardziej była przywiązana do jego starszego brata i w Henryku nie widziała jego godnego następcy, a po drugie wraz z upływem lat nie miała zbyt wielu powodów, by darzyć króla choćby delikatną sympatią.

Sama lady Pole jest postacią niejednoznaczną, ale niewątpliwie silną i zasługującą na znacznie więcej uwagi niż obecnie się jej poświęca. Z punktu widzenia współczesnych norm i wartości, jej postępowanie wielokrotnie może wydawać się niezrozumiałe, czy wręcz bezduszne. Dla zachowania pozycji swego rodu gotowa była na wyparcie się swych poglądów i poświęcenie szczęścia własnych dzieci, budując im przyszłość, która nie tyle ma zapewnić im spokojny byt, ale zwiększać władzę i wpływy rodziny. Nie ma oporów przed wyciskaniem z podległych jej wsi ostatniego grosza nawet w ciężkich czasach nieurodzaju. Jednocześnie, nieco paradoksalnie, Małgorzata Pole zaskakuje wiernością wobec Katarzyny Aragońskiej i jej córki, Marii, a jej przywiązanie do dzieci jest widoczne, choć okazuje je w sposób typowy dla swych czasów, ale który mnie osobiście wydaje się nie do przyjęcia.

Klątwa Tudorów to jedna z lepszych powieści w dorobku Philippy Gregory, a trzeba przyznać, że większość jej książek do małe arcydzieła. Jest dopracowana w szczegółach, napisana z rozmachem i doskonale oddająca niepokojący klimat przedstawionej w niej epoki. Gorąco polecam!

Za egzemplarz książki do recenzji serdecznie dziękuję Wydawnictwu Książnica

Popularne posty z tego bloga

TOP 10: powieści Stephena Kinga

Wrzesień okrzyknęłam samozwańczo miesiącem Stephena Kinga, dlatego warto podsumować jego koniec zestawieniem najlepszych powieści Mistrza. A konkretnie, najlepszych w moim prywatnym rankingu. Ich kolejność jest bardzo umowna, bo uwielbiam wszystkie, a pewna jestem tylko pierwszej trójki, reszta mogłaby stanąć obok siebie na czwartym miejscu na podium.
1. "To" (moja recenzja)

Jedna z pierwszych powieści Kinga, jaką czytałam. Zrobiła na mnie tak ogromne wrażenie, że nawet po latach nie czułam się komfortowo w towarzystwie klaunów, a już z pewnością nikt nie przekonałby mnie, że są zabawni i nieszkodliwi... Odświeżałam ją kilka miesięcy temu i mimo upływu lat, nadal zdała egzamin z przyprawiania o gęsią skórkę.

Top 10 najlepszych horrorów

31 października to dobry dzień, by sięgnąć po dobry horror. Do wieczora pozostało jeszcze kilkanaście godzin, macie więc czas na skombinowanie odpowiedniej książki. Po co warto sięgnąć?
Właściwie to mogłabym ułożyć cały ranking składający się z powieści Stephena Kinga. Jednak aby nie być monotematycznym, starałam się wybrać książki różnych autorów i w różnych klimatach. Łączy je jedno - groza i gwarantowane ciary na plecach podczas lektury.

Top 10 książek na Boże Narodzenie

Święta Bożego Narodzenia to idealny czas, by nieco zwolnić i zatopić się w przyjemną lekturę. Warto też odpowiednim jej wyborem wprawić się w świąteczny nastrój już wcześniej. Dzisiaj przygotowałam dla Was zestawienie książek, których akcja ściśle wiąże się ze Świętami. Zapewniam, że każdy znajdzie tu coś dla siebie.
Na początek nieco tradycyjnie i nostalgicznie:
1. "Opowieści wigilijne" Charles Dickens 

Chyba nie ma osoby, która nie znałaby opowieści o Scrooge'u, którego w wigilijną noc nawiedziły cztery duchy, by wskazać mu nową ścieżkę w życiu. Nakładem wydawnictwa Zysk i S-ka ukazało się niedawno nowe tłumaczenie tej opowieści, zawierające drugą historię autora, również utrzymaną w klimacie bożonarodzeniowym zatytułowaną "Nawiedzony". Właśnie się nią zaczytuję, wrażenia z lektury za kilka dni.

"100 książek, które trzeba przeczytać" według BBC

Ranking "100 książek, które trzeba przeczytać" stworzony przez BBC pojawiał się już na wielu blogach, a dzisiaj gości także u mnie. Nie jest to lista idealna, już na pierwszy rzut oka można zauważyć, że znaczną część umieszczonych na niej pozycji to książki brytyjskich autorów, zdecydowanie zaś brak na nich wielu znaczących książek pisarzy z innych państw. Nie brak też tu dziwnych wpadek, np. umieszczenia "Opowieści z Narnii" oraz  "Lwa, czarownicy i starej szafy" w oddzielnych punktach. Podobnie sytuacja wygląda z dziełami zebranymi Szekspira oraz "Hamletem" umieszczonym oddzielnie. 
Niemniej jednak postanowiłam sprawdzić, ile to zacnych książek jest już za mną (są one wytłuszczone) i... wynik wypada słabiutko... Jedynie 26 pozycji. Pociesza mnie fakt, że co najmniej drugie tyle znam z ekranizacji bądź fragmentów. Listę będę na bieżąco aktualizować, mam nadzieję, że za kilka miesięcy będzie już wyglądała o niebo lepiej :) A jak wyglądają Wasze w…

"To" Stephen King

Czy się unoszą? O tak. One pławią się w powietrzu.
W moje ręce ponownie trafiła książka Stephena Kinga, która swego czasu zrobiła na mnie tak ogromne wrażenie, że mimo upływu kolejnych lat niektóre sceny nadal tak żywo były wyryte w mojej pamięci, że mimo zagłębiania się w kolejne w powieści grozy i horrory, „To” niewzruszenie tkwiło na szczycie mojej prywatnej listy tych najlepszych. I po której nigdy nie potrafiłam już z ufnością spojrzeć na żadnego klauna.
W monstrualnych rozmiarów opowieści King przenosi nas do Derry, podobnego do tysięcy innych prowincjonalnych amerykańskich mieścin. Przynajmniej na pierwszy rzut oka. Z nieznanych przyczyn przestępczość jest tu większa, ludzie bardziej brutalni i bezwzględni, a co dwadzieścia kilka lat dochodzi do eskalacji przemocy i w niewyjaśnionych okolicznościach giną dzieci.